Organizacja pogrzebu wiąże się z wieloma wydatkami, dlatego dla osób, które pokryły koszty pochówku, ważnym wsparciem jest zasiłek pogrzebowy. Od 1 stycznia 2026 roku świadczenie wynosi 7 tys. zł. To pierwsza tak duża podwyżka od niemal 15 lat – wcześniej, od marca 2011 roku, ZUS wypłacał 4 tys. zł.
Nie każdy otrzyma jednak pełną kwotę. Znaczenie ma przede wszystkim to, kto zapłacił za pogrzeb. Jak wyjaśnia Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim, członek rodziny zmarłego otrzyma pełne 7 tys. zł, niezależnie od tego, ile faktycznie kosztował pochówek.
Inne zasady obowiązują osoby spoza rodziny oraz instytucje. W ich przypadku ZUS zwraca udokumentowane wydatki, ale nie więcej niż 7 tys. zł. Jeżeli koszty pogrzebu poniosło kilka osób lub podmiotów, świadczenie zostanie podzielone proporcjonalnie do wydatków pokrytych przez każdego z nich.
O zasiłek może ubiegać się osoba, która zapłaciła za pogrzeb osoby ubezpieczonej w ZUS, emeryta, rencisty lub członka rodziny świadczeniobiorcy. Świadczenie przysługuje również po osobie, która nie miała jeszcze ustalonego prawa do emerytury lub renty, ale w dniu śmierci spełniała warunki do uzyskania jednego z tych świadczeń.
Do członków rodziny uprawnionych do otrzymania pełnego zasiłku zalicza się między innymi małżonka, także pozostającego w separacji, rodziców, dzieci, rodzeństwo, dziadków i wnuki. W tej grupie znajdują się również ojczym, macocha, dzieci przysposobione, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przyjęte na wychowanie w rodzinie zastępczej.
Pieniądze mogą otrzymać także osoby niespokrewnione ze zmarłym, jeśli pokryły koszty pochówku. O świadczenie mogą wystąpić również pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat czy osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego.
ZUS uwzględnia wydatki bezpośrednio związane z pochówkiem, poniesione od chwili śmierci do zakończenia pogrzebu. Nie wszystkie koszty związane z organizacją uroczystości zostaną jednak zwrócone. Do rozliczenia nie można wliczyć między innymi zakupu nagrobka, organizacji konsolacji, czyli spotkania po pogrzebie, ani opłaty pobieranej przez zakład pogrzebowy za złożenie wniosku w ZUS. Nie są uwzględniane także koszty funkcjonowania samego zakładu pogrzebowego.
Sam zakup kwiatów również nie wystarczy do uzyskania świadczenia. Faktura obejmująca wyłącznie tę pozycję nie będzie podstawą do wypłaty zasiłku. Jeżeli osoba ubiegająca się o pieniądze nie może przedstawić rachunku za trumnę lub urnę, powinna wyjaśnić przyczynę braku dokumentu.
Aby otrzymać zasiłek, należy złożyć w ZUS wniosek na formularzu Z-12. Można dostarczyć go osobiście do placówki, wysłać pocztą, przekazać elektronicznie przez portal eZUS albo skorzystać z pośrednictwa upoważnionego zakładu pogrzebowego.
Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty wymagane w danej sytuacji, przede wszystkim rachunki potwierdzające poniesione wydatki. W niektórych przypadkach potrzebne będą również dokumenty dotyczące zgonu lub martwego urodzenia dziecka. Jeśli dziecko było umieszczone w rodzinie zastępczej, konieczne będzie zaświadczenie potwierdzające ten fakt. W przypadku dokumentów wystawionych za granicą należy dołączyć odpowiedni akt zgonu lub akt urodzenia dziecka, które urodziło się martwe.
ZUS może poprosić także o dodatkowe dokumenty potwierdzające pokrewieństwo ze zmarłym, jeśli nie będzie w stanie samodzielnie ustalić tej informacji. Na ich dostarczenie wyznaczy termin nie krótszy niż 14 dni od otrzymania wezwania.
Ważne jest również pilnowanie terminu. Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której pogrzeb został opłacony. Po tym czasie prawo do świadczenia co do zasady wygasa.
Przepisy przewidują jednak wyjątki. Jeśli wcześniejsze złożenie wniosku było niemożliwe z przyczyn niezależnych od osoby ponoszącej koszty, na przykład z powodu późniejszego odnalezienia lub zidentyfikowania zwłok, termin 12 miesięcy liczy się od dnia pogrzebu. Przyczynę opóźnienia trzeba odpowiednio udokumentować, na przykład zaświadczeniem policji lub prokuratury.
Podwyżka świadczenia przełożyła się na znaczące wydatki ZUS. Od stycznia do końca września 2026 roku Zakład wypłacił w całym kraju 2 mln 991 tys. zasiłków pogrzebowych o łącznej wartości 1 mld 870 mln zł. Przeciętna wypłata wyniosła 6 253 zł.
W województwie podlaskim w tym samym okresie wypłacono ponad 6,25 tys. zasiłków na łączną kwotę 45 mln 672 tys. zł. Średnia wysokość świadczenia była tu wyższa niż w skali kraju i wyniosła 6 796 zł.
Napisz komentarz
Komentarze