Czy młodzi ludzie mają realny wpływ na decyzje podejmowane w szkole, mieście, Polsce i Unii Europejskiej? Jak rozpoznawać dezinformację i manipulację oraz przeciwdziałać podziałom społecznym? Te pytania stały się punktem wyjścia do lokalnego panelu obywatelskiego „Rola młodzieży w budowaniu odporności Europy”, który odbył się 20 października 2026 roku w XI Liceum Ogólnokształcącym im. Rotmistrza Witolda Pileckiego w Białymstoku.
W spotkaniu uczestniczyło około 50 uczniów klas 2e i 3d. Przez trzy godziny lekcyjne młodzież pracowała nad zagadnieniami związanymi z demokracją, bezpieczeństwem informacyjnym i zaangażowaniem obywatelskim. Wydarzenie zorganizował EUROPE DIRECT Podlaskie, a poprowadził je Wojciech Zoń, który po szkoleniu w Brukseli jako pierwszy w Polsce przeprowadził lokalny panel obywatelski w tej formule, inspirowanej panelami obywatelskimi Komisji Europejskiej.
Nie była to typowa lekcja, podczas której uczniowie słuchają wykładu i zapisują najważniejsze informacje. Uczestnicy zostali losowo podzieleni na sześć zespołów, a każda grupa otrzymała odrębny temat do przeanalizowania. Młodzi ludzie samodzielnie podzielili się zadaniami, obejmując między innymi funkcje moderatorów, sekretarzy, sprawozdawców i ambasadorów grup.
Rozmowy dotyczyły tego, jak zwiększyć wpływ młodzieży na decyzje podejmowane w szkole i mieście oraz jak sprawić, by młodzi obywatele czuli, że ich głos ma znaczenie również na poziomie krajowym i europejskim. Uczniowie zastanawiali się także, jak szkoła może skuteczniej przygotowywać do udziału w życiu publicznym i rozwijać kompetencje obywatelskie.
Dużo uwagi poświęcono zagrożeniom informacyjnym. Dezinformacja i manipulacja mogą wpływać na opinie, decyzje oraz sposób postrzegania wydarzeń społecznych i politycznych. Dlatego uczestnicy analizowali, jak rozpoznawać fałszywe informacje i jak reagować na próby wprowadzania odbiorców w błąd. Osobnym zagadnieniem był wpływ algorytmów, sztucznej inteligencji i platform internetowych na poglądy użytkowników oraz funkcjonowanie demokracji.
Wśród tematów znalazły się również wykluczenie, polaryzacja i solidarność społeczna. Uczniowie szukali sposobów na budowanie społeczeństwa, w którym różnice zdań nie muszą prowadzić do wrogości, a rozmowa pozwala lepiej zrozumieć odmienne perspektywy.
Praca przebiegała w kilku etapach. Najpierw uczestnicy określali najważniejsze problemy i zastanawiali się, na ile sami mogą wpływać na ich rozwiązanie. Następnie opracowywali możliwe działania, uwzględniając również inicjatywy podejmowane przez instytucje Unii Europejskiej. Ważną częścią spotkania była wymiana opinii między zespołami. Ambasadorzy grup odwiedzali pozostałych uczestników, przedstawiali pomysły i pomagali dopracowywać propozycje.
Takie podejście pozwoliło młodzieży spojrzeć na omawiane kwestie z różnych stron. Uczniowie ćwiczyli argumentowanie, krytyczne myślenie, współpracę i prowadzenie konstruktywnego dialogu. Nie chodziło wyłącznie o wskazanie problemów, ale również o poszukiwanie rozwiązań, które można przełożyć na konkretne działania.
Efektem spotkania były karty z rekomendacjami przygotowanymi przez młodzież. Uczniowie określali w nich propozycje zmian, a także zastanawiali się, kto powinien odpowiadać za ich realizację – instytucje unijne, władze krajowe, samorząd, szkoła czy sami młodzi ludzie.
Praca nad rekomendacjami będzie kontynuowana po zakończeniu panelu. Wojciech Zoń opracuje materiały przygotowane przez uczniów i przekaże je nauczycielom XI LO, aby młodzież mogła doprecyzować postulaty. Następnie ostateczne rekomendacje mają zostać opublikowane na Platformie Zaangażowania Obywatelskiego Komisji Europejskiej, która umożliwia obywatelom udział w debacie o przyszłości Unii.
Białostocka inicjatywa nawiązuje do europejskich paneli obywatelskich, w których 150 losowo wybranych osób z 27 państw członkowskich wspólnie analizuje określone problemy i przygotowuje rekomendacje dla Komisji Europejskiej. Około jednej trzeciej uczestników tych paneli stanowią młodzi ludzie.
Bezpośrednią inspiracją dla wydarzenia w XI LO był Europejski Panel Obywatelski poświęcony odporności demokratycznej, prowadzony od września do listopada 2026 roku. Jego uczestnicy pracują nad propozycjami wzmacniania demokracji, zaufania do instytucji, edukacji obywatelskiej i przeciwdziałania zagrożeniom w przestrzeni informacyjnej.
Lokalny panel pokazał, że dyskusja o przyszłości Europy może odbywać się nie tylko w Brukseli, ale również w szkolnej sali. Młodzież z Białegostoku otrzymała możliwość przedstawienia własnych opinii i przygotowania propozycji, które mają szansę włączyć się w szerszą europejską debatę.
Napisz komentarz
Komentarze