Prowadzenie własnej firmy nie wyklucza możliwości skorzystania z zasiłku opiekuńczego. Osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą otrzymać świadczenie, jeśli muszą osobiście zaopiekować się dzieckiem lub chorym członkiem rodziny. Podstawowym warunkiem jest podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Znaczenie ma również stan rozliczeń z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Jak wyjaśnia ZUS, ubezpieczenie chorobowe pozwala korzystać ze świadczeń nie tylko w przypadku własnej choroby i niezdolności do pracy. Może zapewnić również wsparcie finansowe w czasie konieczności sprawowania opieki nad bliską osobą.
– Warto wiedzieć, co daje nam podleganie ubezpieczeniu chorobowemu. Ze świadczeń z tego ubezpieczenia możemy korzystać nie tylko wtedy, gdy sami zachorujemy, ale także w sytuacji, gdy musimy zaopiekować się chorym członkiem rodziny, np. dzieckiem, małżonkiem, rodzicem, bratem czy teściową. Wówczas za czas sprawowania opieki może nam przysługiwać zasiłek opiekuńczy – wyjaśnia Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego.
W przypadku osób zatrudnionych na umowę o pracę ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe. Przedsiębiorcy, podobnie jak osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej, przystępują do niego dobrowolnie. Samo prowadzenie działalności nie wystarczy więc, by otrzymać zasiłek. Trzeba spełnić warunki określone w przepisach, w tym dotyczące zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W przypadku przedsiębiorców zadłużenie przekraczające 1 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę może stanowić przeszkodę w wypłacie świadczenia.
W pierwszym półroczu 2026 roku ZUS w województwie podlaskim wypłacił niespełna 138 tys. zasiłków opiekuńczych na łączną kwotę 21,6 mln zł.
Wymiar świadczenia zależy przede wszystkim od tego, nad kim sprawowana jest opieka i w jakich okolicznościach jest ona potrzebna. Najdłuższy podstawowy limit wynosi 60 dni w roku kalendarzowym. Dotyczy między innymi opieki nad chorym dzieckiem, które nie ukończyło 14 lat, a także zdrowym dzieckiem do ukończenia 8 lat w określonych sytuacjach, takich jak nieprzewidziane zamknięcie żłobka lub przedszkola.
Prawo do zasiłku mają zarówno matka, jak i ojciec dziecka, ale za ten sam okres świadczenie może otrzymać tylko jedno z rodziców. Co do zasady zasiłek przysługuje, gdy nie ma innych członków rodziny, którzy mogliby zapewnić opiekę. Wyjątek dotyczy opieki nad chorym dzieckiem do ukończenia 2 lat.
Osobne zasady przewidziano dla ojca dziecka, gdy matka nie może sprawować nad nim opieki. W określonych przypadkach, między innymi gdy matka po porodzie przebywa w szpitalu i jej stan zdrowia uniemożliwia opiekę, ma orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub porzuciła dziecko, ojciec może otrzymać dodatkowy zasiłek opiekuńczy do 8 tygodni. Warunkiem jest przerwanie pracy lub innej działalności zarobkowej w celu osobistego sprawowania opieki.
Maksymalnie 30 dni zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym przysługuje w określonych sytuacjach związanych z opieką nad dzieckiem z niepełnosprawnością. Dotyczy to między innymi chorego dziecka z niepełnosprawnością w wieku powyżej 14 lat, ale przed ukończeniem 18 lat, a także dziecka w wieku od 8 do 18 lat, gdy osoba stale sprawująca nad nim opiekę nie może jej zapewnić z powodu porodu, choroby lub pobytu w szpitalu.
W takich przypadkach dziecko musi spełniać określone wymogi dotyczące orzeczenia o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Limit 30 dni nie zwiększa się, nawet jeśli w rodzinie jest więcej niż jedno dziecko objęte tymi przepisami.
Jeśli opieki wymaga chore dziecko powyżej 14 lat, które nie ma niepełnosprawności, albo inny chory członek rodziny, na przykład małżonek, rodzic, dziadek, babcia, wnuk, rodzeństwo czy teściowie, zasiłek przysługuje maksymalnie przez 14 dni w roku kalendarzowym.
Co ważne, prawo do zasiłku opiekuńczego nie zależy od długości okresu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Oznacza to, że świadczenie może przysługiwać również wtedy, gdy konieczność opieki pojawi się niedługo po rozpoczęciu ubezpieczenia.
– Co ważne, zasiłek opiekuńczy przysługuje niezależnie od okresu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Oznacza to, że nawet jeśli dziecko zachoruje już po tygodniu od rozpoczęcia przez nas pracy i będzie wymagało opieki, możemy skorzystać z tego świadczenia – wyjaśnia Katarzyna Krupicka.
Łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego na opiekę nad dziećmi i innymi członkami rodziny co do zasady nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. W przypadku opieki objętej szczególnym limitem dotyczącym dzieci z niepełnosprawnością i innych chorych członków rodziny obowiązuje limit 30 dni.
Aby otrzymać świadczenie, należy złożyć odpowiedni wniosek. Formularz Z-15A dotyczy opieki nad dzieckiem, natomiast Z-15B – opieki nad chorym członkiem rodziny innym niż dziecko. W zależności od sytuacji konieczne może być również zaświadczenie lekarskie i dodatkowe dokumenty potwierdzające prawo do zasiłku.
Świadczenie nie jest przyznawane automatycznie. Wniosek można złożyć między innymi za pośrednictwem portalu eZUS. Szczegółowe informacje dotyczące zasad przyznawania zasiłku opiekuńczego dostępne są na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Napisz komentarz
Komentarze