O zdrowiu psychicznym mówi się coraz więcej, a szukanie pomocy u specjalisty przestaje być tematem tabu. Jednocześnie dane dotyczące zwolnień lekarskich pokazują, że problemy psychiczne mają coraz większy wpływ na życie zawodowe Polaków. Stres, zaburzenia adaptacyjne, depresja i zaburzenia lękowe należą do najczęstszych przyczyn nieobecności w pracy związanych ze zdrowiem psychicznym.
Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w 2022 roku lekarze wystawili w całym kraju 1 mln 297 tys. zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania. Obejmowały one łącznie około 23,8 mln dni nieobecności w pracy.
W kolejnych latach liczby te rosły. W 2025 roku wystawiono już 1 mln 759 tys. takich zaświadczeń, obejmujących łącznie 34,1 mln dni absencji. Oznacza to wzrost liczby zwolnień o ponad jedną trzecią w porównaniu z 2022 rokiem. Jeszcze wyraźniej zwiększyła się liczba dni nieobecności w pracy – aż o 43 proc.
Wzrost liczby zwolnień lekarskich z powodu problemów psychicznych jest widoczny również w regionie. Dane dotyczące województwa podlaskiego pokazują, że w ciągu trzech lat wyraźnie zwiększyła się zarówno liczba wystawianych zaświadczeń, jak i czas nieobecności pracowników.
– Podobny wzrost można zauważyć w województwie podlaskim, gdzie w 2022 r. wystawiono 23,2 tys. zwolnień z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania na łącznie ponad 416,4 tys. dni. W 2025 r. lekarze wystawili już 32,8 tys. zwolnień obejmujących 610,5 tys. dni. Liczba zaświadczeń wzrosła o 41 proc., a liczba dni nieobecności w pracy o 46 proc. – informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego.
W praktyce oznacza to, że w regionie w 2025 roku odnotowano o 9,6 tys. więcej zwolnień związanych z zaburzeniami psychicznymi niż trzy lata wcześniej. Wzrosła również liczba dni, podczas których pracownicy nie mogli wykonywać swoich obowiązków zawodowych.
Z danych ZUS wynika, że w 2025 roku najwięcej dni nieobecności w pracy wiązało się z reakcją na długotrwały stres oraz zaburzeniami adaptacyjnymi. W całej Polsce było to prawie 12,6 mln dni, a w województwie podlaskim – 219,5 tys.
Drugie miejsce zajęła depresja. Epizody depresyjne i nawracające zaburzenia depresyjne odpowiadały za 9,4 mln dni absencji w kraju. W Podlaskiem było to około 170 tys. dni.
Na kolejnej pozycji znalazły się inne zaburzenia lękowe. Z ich powodu pracownicy w całej Polsce byli nieobecni w pracy przez niemal 6,6 mln dni, w tym blisko 114 tys. dni w województwie podlaskim.
Liczby te pokazują, jak istotny wpływ na codzienne funkcjonowanie i aktywność zawodową mogą mieć problemy ze zdrowiem psychicznym. Warto pamiętać, że podobnie jak w przypadku chorób fizycznych, także w tym obszarze ważne są odpowiednia diagnoza, leczenie i dostęp do profesjonalnego wsparcia.
W dyskusjach publicznych pojawia się czasem zarzut, że zwolnienia lekarskie związane z zaburzeniami psychicznymi są częściej wystawiane bez uzasadnienia medycznego niż zaświadczenia dotyczące innych schorzeń. Dane z kontroli ZUS nie wskazują jednak na dużą skalę takich przypadków.
W ostatnich latach lekarze orzecznicy kwestionowali rocznie od 3,4 do 6 proc. skontrolowanych zaświadczeń psychiatrycznych. Dla porównania, wśród wszystkich kontrolowanych zwolnień lekarskich odsetek ten wynosił od 2,5 do 4,1 proc.
Kontrole obejmują wybrane zaświadczenia, dlatego przedstawione wartości nie oznaczają, że taki sam odsetek dotyczy wszystkich zwolnień wystawianych w Polsce. Pokazują jednak, że zakwestionowane zaświadczenia stanowią niewielką część tych, które poddano kontroli.
Osoby zmagające się z problemami psychicznymi mogą skorzystać również z rehabilitacji leczniczej prowadzonej w ramach prewencji rentowej ZUS. Program obejmuje między innymi osoby ze schorzeniami psychosomatycznymi, zaburzeniami nastroju, zaburzeniami lękowymi i behawioralnymi.
Celem rehabilitacji jest poprawa stanu zdrowia, odzyskanie sprawności i ułatwienie powrotu do pracy. Turnus odbywa się w ośrodku rehabilitacyjnym i trwa 24 dni. W tym czasie realizowany jest indywidualny program obejmujący między innymi terapię psychologiczną, ćwiczenia ogólnousprawniające, muzykoterapię, choreoterapię oraz edukację zdrowotną. Uczestnicy mają zapewnioną całodobową opiekę medyczną.
Z tej formy wsparcia mogą skorzystać osoby ubezpieczone w ZUS, którym z powodu choroby grozi utrata zdolności do pracy, ale istnieje szansa na jej odzyskanie dzięki rehabilitacji. Program może obejmować także osoby pobierające świadczenia chorobowe lub okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy, jeśli spełniają wymagane warunki.
Pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza prowadzącego leczenie. To lekarz wystawia wniosek o rehabilitację leczniczą, który może przekazać do ZUS elektronicznie. Jeżeli dokument nie zostanie wysłany w ten sposób, pacjent powinien dostarczyć go samodzielnie.
Następnie sprawę ocenia lekarz orzecznik ZUS, który ustala, czy rehabilitacja jest potrzebna i czy nie ma przeciwwskazań medycznych do jej przeprowadzenia.
Program jest bezpłatny. ZUS pokrywa koszty leczenia, zakwaterowania w ośrodku rehabilitacyjnym, wyżywienia oraz dojazdu. Szczegółowe informacje dotyczące zasad kierowania na rehabilitację można znaleźć na stronie internetowej: https://www.zus.pl/swiadczenia/prewencja-i-rehabilitacja/prewencja-rentowa/kierowanie-na-rehabilitacje-lecznicza-w-ramach-prewencji-rentowej-zus.
Rosnąca liczba zwolnień lekarskich pokazuje, że zdrowie psychiczne ma coraz większe znaczenie także w kontekście pracy i codziennego życia. Problemy psychiczne nie powinny być powodem do wstydu, a szukanie pomocy u specjalisty jest ważnym krokiem w kierunku poprawy samopoczucia i odzyskania sprawności.
Napisz komentarz
Komentarze