PONAD 6,4 TYS. KONTROLI W PODLASKIEM
W pierwszych sześciu miesiącach 2026 roku białostocki oddział ZUS przeprowadził ponad 6,4 tys. kontroli zwolnień lekarskich.
W efekcie wstrzymano wypłatę 163 zasiłków na łączną kwotę 183,8 tys. zł. To jednak tylko część całego wyniku. ZUS obniżył również świadczenia po ustaniu zatrudnienia o 2,4 mln zł.
Łącznie daje to niemal 2,6 mln zł wstrzymanych i obniżonych świadczeń w województwie podlaskim.
Skala działań w całym kraju jest jeszcze większa. ZUS przeprowadził 219,7 tys. kontroli, wstrzymując wypłatę 10,5 tys. zasiłków na ponad 18,5 mln zł. Świadczenia po ustaniu zatrudnienia obniżono natomiast o 143,6 mln zł. Łączny efekt wyniósł 162,2 mln zł.
ZUS SPRAWDZA NIE TYLKO, CZY KTOŚ JEST CHORY
Kontrole prowadzone przez ZUS dotyczą dwóch kwestii.
Pierwsza to sprawdzenie, czy osoba przebywająca na zwolnieniu rzeczywiście jest niezdolna do pracy. Zajmują się tym lekarze orzecznicy ZUS. Jeśli stwierdzą odzyskanie zdolności do pracy, zwolnienie może zostać skrócone.
Nie zawsze konieczne jest przy tym osobiste badanie. Lekarz orzecznik może również przeanalizować dokumentację medyczną, na podstawie której wystawiono zwolnienie.
Drugi rodzaj kontroli dotyczy sposobu wykorzystywania zwolnienia. ZUS sprawdza, czy ubezpieczony nie wykonuje pracy zarobkowej albo nie podejmuje aktywności sprzecznych z celem zwolnienia.
Takie kontrole mogą również prowadzić pracodawcy zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób.
WAKACJE, REMONT I PRACA W FIRMIE
Niektóre przypadki mogą zaskakiwać. Wśród powodów utraty prawa do świadczenia pojawiają się m.in. praca we własnej firmie, wyjazdy wypoczynkowe, udział w weselach, meczach czy innych imprezach.
Kontrolerzy spotykają również osoby remontujące mieszkania, budujące domy, naprawiające dachy, malujące czy wykonujące większe prace porządkowe.
W Podlaskiem ZUS ujawnił m.in. przypadek właściciela firmy zajmującej się naprawą i sprzedażą zegarków. Mężczyzna został zastany w miejscu prowadzenia działalności. Tłumaczył, że pojawił się tylko na chwilę, aby zastąpić żonę.
Właścicielka firmy szyjącej bieliznę została natomiast zastana w biurze zakładu. Miała na sobie fartuch ubrudzony nićmi, a swoją obecność tłumaczyła koniecznością załatwienia zaległych spraw księgowych.
Były również przypadki właścicieli firm, którzy podczas zwolnienia wykonywali konkretne prace – m.in. przycinali płyty meblowe czy obsługiwali klientów w salonach fryzjerskich i kosmetycznych.
ZWOLNIENIE „CHODZĄCE” NIE OZNACZA DOWOLNOŚCI
Samo oznaczenie na zwolnieniu, że „chory może chodzić”, nie oznacza, że ubezpieczony może dowolnie organizować sobie czas.
Podczas zwolnienia można wykonywać zwykłe czynności związane ze zdrowiem i codziennym życiem, o ile nie utrudniają leczenia. Można więc pójść do lekarza, apteki, na badania czy rehabilitację, zrobić podstawowe zakupy albo – w uzasadnionej sytuacji – odprowadzić dziecko do przedszkola.
Dopuszczalne mogą być również niektóre incydentalne sytuacje, np. udział w pogrzebie bliskiej osoby czy załatwienie pilnej sprawy urzędowej, której nie można przełożyć.
Granica przebiega jednak tam, gdzie aktywność zaczyna być sprzeczna z celem zwolnienia.
KONSEKWENCJE MOGĄ BYĆ DOTKLIWE
Jeżeli ZUS stwierdzi, że ubezpieczony podczas zwolnienia wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem, może stracić prawo do zasiłku chorobowego za cały okres objęty danym zwolnieniem.
Jeśli świadczenie zostało już wypłacone, konieczny może być jego zwrot.
W przypadku świadczenia rehabilitacyjnego utrata prawa dotyczy całego miesiąca, w którym stwierdzono nieprawidłowości.
OD 2027 ROKU NOWE ZASADY DLA PRACUJĄCYCH W KILKU MIEJSCACH
Od 1 stycznia 2027 roku zmienią się również zasady dotyczące osób wykonujących pracę w kilku miejscach.
Jeżeli pozwoli na to stan zdrowia oraz charakter wykonywanych obowiązków, lekarz – na wniosek ubezpieczonego – będzie mógł wystawić zwolnienie tylko dla wybranego miejsca pracy.
W praktyce oznacza to możliwość korzystania ze zwolnienia u jednego pracodawcy przy jednoczesnym kontynuowaniu pracy u drugiego, jeśli nie będzie to sprzeczne ze stanem zdrowia i charakterem wykonywanej pracy.
ZUS PRZYPOMINA: CELEM JEST POWRÓT DO ZDROWIA
Dane za pierwsze półrocze pokazują, że kontrole zwolnień lekarskich nie są marginalnym elementem działalności ZUS. W Podlaskiem przeprowadzono ich ponad 6,4 tys., a łączna wartość wstrzymanych i obniżonych świadczeń sięgnęła prawie 2,6 mln zł.
Zasada jest prosta: zwolnienie lekarskie nie jest urlopem ani czasem na prowadzenie firmy. Ma przede wszystkim pozwolić osobie chorej na leczenie i powrót do zdrowia.
Napisz komentarz
Komentarze