Mowa nienawiści coraz większym problemem
Mowa nienawiści to wszelkiego rodzaju wypowiedzi, które poniżają, obrażają lub wykluczają inne osoby ze względu na ich pochodzenie, narodowość, wyznanie, płeć, wiek, orientację seksualną czy niepełnosprawność. Może przybierać formę wyzwisk, gróźb, obraźliwych komentarzy, ale także pozornie niewinnych żartów utrwalających stereotypy i uprzedzenia.
Według definicji Rady Europy jest to każda forma wypowiedzi, która rozpowszechnia, propaguje lub usprawiedliwia nienawiść wobec określonych grup społecznych.
Eksperci podkreślają, że społeczna akceptacja takich zachowań może prowadzić do utrwalania negatywnych stereotypów, wykluczenia społecznego, a nawet przestępstw motywowanych uprzedzeniami.
Internet główną przestrzenią hejtu
Współcześnie najwięcej przejawów mowy nienawiści można znaleźć w internecie. Obraźliwe komentarze publikowane pod artykułami, wpisami w mediach społecznościowych czy na forach internetowych często mają realny wpływ na życie osób, które stają się ich celem.
Hejt może prowadzić do obniżenia poczucia własnej wartości, wycofania społecznego, problemów psychicznych, a w skrajnych przypadkach nawet do prób samobójczych. Szczególnie narażeni są młodzi ludzie, którzy dopiero kształtują swoją tożsamość i odporność emocjonalną.
Mowa nienawiści nie ogranicza się wyłącznie do słów. Coraz częściej przybiera formę grafik, memów, filmów, a nawet materiałów tworzonych przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Niebezpiecznym zjawiskiem stają się również deepfake'i oraz fałszywe informacje wykorzystywane do szerzenia nienawiści.
Prawo przewiduje odpowiedzialność
Choć polskie prawo nie definiuje wprost pojęcia mowy nienawiści, istnieją przepisy pozwalające ścigać najbardziej szkodliwe przejawy tego zjawiska.
Kodeks karny przewiduje odpowiedzialność między innymi za:
- nawoływanie do nienawiści na tle narodowościowym, etnicznym, rasowym lub wyznaniowym,
- publiczne znieważanie osób lub grup ze względu na ich pochodzenie czy wyznanie,
- groźby karalne,
- uporczywe nękanie,
- zniesławienie,
- znieważenie,
- złośliwe niepokojenie innych osób.
Za niektóre z tych czynów grozi kara nawet do trzech lat pozbawienia wolności.
Słowa mają znaczenie
Specjaliści zwracają uwagę, że każdy z nas ma wpływ na ograniczanie mowy nienawiści. Warto zastanowić się nad własnym językiem, reagować na obraźliwe komentarze oraz nie udostępniać treści, które mogą krzywdzić innych.
Szczególna rola przypada rodzicom, którzy poprzez własne postawy i sposób komunikacji kształtują zachowania dzieci. Rozmowa o szacunku, empatii i odpowiedzialności za słowa może być skuteczną formą przeciwdziałania hejtowi już od najmłodszych lat.
Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Mowie Nienawiści przypomina, że słowa mają ogromną moc. Mogą budować relacje i poczucie wspólnoty, ale mogą również ranić i prowadzić do wykluczenia. Dlatego warto pamiętać, że każdy z nas ma wpływ na to, jak wygląda przestrzeń publiczna – zarówno ta realna, jak i internetowa.
Napisz komentarz
Komentarze