Dla części osób zadłużonych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nadchodzi istotna zmiana. Od 1 maja 2027 roku należności składkowe powstałe przed 1 stycznia 1999 roku zostaną umorzone automatycznie. Dłużnicy nie będą musieli składać żadnych wniosków ani podejmować dodatkowych działań, aby skorzystać z nowych przepisów.
Umorzenie obejmie zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Znikną również związane z nimi odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, opłaty prolongacyjne, a także koszty upomnienia i egzekucji.
Nie oznacza to jednak, że każdy powinien bez zastanowienia czekać na umorzenie. W niektórych przypadkach pozbycie się starego zadłużenia może mieć konsekwencje dla przyszłych świadczeń.
Umorzenie może obniżyć przyszłą emeryturę
Najważniejsza kwestia dotyczy osób, których zaległości wynikają z nieopłaconych składek na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenia osoby współpracującej. Okres objęty umorzeniem nie zostanie uwzględniony przez ZUS przy ustalaniu kapitału początkowego. Nie będzie również zaliczany do okresów składkowych i nieskładkowych przy ustalaniu prawa do emerytury, renty oraz innych świadczeń zależnych od tych okresów.
Umorzone składki nie zwiększą także podstawy obliczenia emerytury. W praktyce oznacza to, że skorzystanie z umorzenia może wpłynąć na wysokość przyszłego świadczenia, a w niektórych przypadkach również na samo prawo do emerytury lub renty.
– Umorzenie długu może mieć jednak wpływ na przyszłe świadczenia. Jeśli zaległości dotyczą składek na własne ubezpieczenia społeczne lub osoby współpracującej, ZUS nie uwzględni okresu objętego umorzeniem przy ustalaniu kapitału początkowego – informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego.
Jest przy tym istotna różnica: okres ten nadal będzie wliczany do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Nie będzie natomiast uwzględniany przy ustalaniu uprawnień emerytalno-rentowych na zasadach wskazanych w przepisach.
Można zrezygnować z umorzenia. Jest tylko 30 dni
Przepisy przewidują możliwość odstąpienia od umorzenia. Dotyczy to osób, które mają zadłużenie za siebie sprzed 1999 roku, oraz osób z nimi współpracujących.
ZUS poinformuje uprawnione osoby o takiej możliwości. Zawiadomienie trafi na ich profile na portalu eZUS, a jeśli nie mają takiego profilu – zostanie wysłane na ostatni zgłoszony adres do korespondencji.
Od momentu otrzymania zawiadomienia będzie 30 dni na złożenie oświadczenia o rezygnacji z umorzenia. Jeżeli zainteresowany nie zrobi tego w wyznaczonym terminie, zadłużenie zostanie umorzone.
Decyzję trzeba dobrze przemyśleć. Termin 30 dni nie podlega przywróceniu. Oświadczenie musi obejmować wszystkie należności, również te dotyczące na przykład pracowników. Po złożeniu dokumentu nie będzie można go wycofać ani zmienić.
Co stanie się z egzekucją długu?
Od 1 maja 2027 roku z mocy prawa zakończą się postępowania egzekucyjne dotyczące należności objętych umorzeniem. Jeśli egzekucję prowadzi naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy, ZUS przekaże im informację o umarzanych zaległościach.
Inaczej będzie w przypadku osób, które zdecydują się zrezygnować z umorzenia. W ich przypadku postępowanie egzekucyjne nie zostanie zakończone na tej podstawie.
Znikną także zabezpieczenia na nieruchomościach i ruchomościach
Nowe przepisy obejmą również zadłużenie zabezpieczone hipoteką lub zastawem. Jeżeli zaległość została zabezpieczona na nieruchomości, ZUS przekaże jej właścicielowi dokument umożliwiający wystąpienie do sądu wieczystoksięgowego z wnioskiem o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.
W przypadku zastawu na ruchomości formalnościami zajmie się Zakład, który wystąpi do naczelnika urzędu skarbowego o jego wykreślenie.
Co z osobami spłacającymi dług w ratach?
Umorzenie będzie miało znaczenie również dla osób, które wcześniej zawarły z ZUS umowę o rozłożeniu zaległości na raty. Umowa dotycząca należności powstałych przed 1 stycznia 1999 roku wygaśnie. Od 1 maja 2027 roku nie będzie więc trzeba opłacać rat wynikających z takiej umowy.
ZUS wyśle informację po umorzeniu
Osoby objęte nowymi przepisami otrzymają pisemne potwierdzenie umorzenia należności. ZUS prześle je na profil na platformie eZUS lub na ostatni zgłoszony adres do korespondencji. Informacje będą wysyłane już po 1 maja 2027 roku, czyli po wejściu w życie umorzenia.
Podstawą zmian jest ustawa z 18 września 2026 roku o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, powstałych przed 1 stycznia 1999 roku (Dz. U. z 2026 r. poz. 1476).

Napisz komentarz
Komentarze