Dzieci coraz wcześniej zaczynają korzystać z komputerów, smartfonów i internetu. W sieci mogą się uczyć, rozwijać zainteresowania i poznawać świat, ale jednocześnie trafiają na treści, których nie potrafią właściwie ocenić. Fake newsy, dezinformacja, hejt czy próby wyłudzenia danych sprawiają, że umiejętność bezpiecznego poruszania się w cyfrowej rzeczywistości staje się ważną częścią edukacji.
Problem dotyczy również dorosłych. Jak wynika z informacji przekazanych przez organizatorów Akademii Bezpiecznego Puchatka, 36 proc. rodziców w Polsce przyznaje, że ma trudności z rozpoznawaniem treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Tym większym wyzwaniem jest przygotowanie dzieci do samodzielnego i odpowiedzialnego korzystania z internetu.
Dlatego edukację cyfrową warto rozpoczynać już od najmłodszych lat, a jej ważnymi uczestnikami powinni być zarówno rodzice, jak i nauczyciele.
Jedną z inicjatyw wspierających edukację najmłodszych jest Akademia Bezpiecznego Puchatka. Program skierowany jest do uczniów klas pierwszych szkół podstawowych oraz przedszkolaków. Jego celem jest przekazywanie wiedzy o bezpieczeństwie w przystępny sposób, dostosowany do wieku dzieci.
Podczas zajęć dzieci poznają możliwości internetu, uczą się rozpoznawać zagrożenia i dowiadują się, jak reagować w niebezpiecznych sytuacjach. Program łączy wiedzę z aktywnymi metodami nauki. Wykorzystywane są między innymi komiksy, filmy, kreatywne karty pracy oraz piosenka edukacyjna zachęcająca do zabawy i ruchu.
Dzięki takim materiałom dzieci mogą poznawać zasady bezpieczeństwa na konkretnych przykładach, bez konieczności uczestniczenia w trudnych i niezrozumiałych wykładach. Uczą się między innymi, jak chronić swoje dane, unikać pobierania niebezpiecznych plików i zachować ostrożność w kontaktach z nieznajomymi.
Bezpieczeństwo dziecka w internecie zaczyna się w domu. To rodzice powinni wprowadzać najmłodszych w cyfrowy świat, wybierać treści odpowiednie do wieku i ustalać rozsądne limity czasu spędzanego przed ekranem. Ważne jest również zachęcanie dzieci do aktywności poza internetem.
Istotna pozostaje ochrona prywatności. Dzieci powinny wiedzieć, że nie należy samodzielnie podawać danych osobowych ani wypełniać formularzy w sieci. Przed opublikowaniem zdjęcia lub informacji trzeba zastanowić się, czy ich udostępnienie jest bezpieczne.
Rodzice powinni także zadbać o to, by dziecko mogło bez obaw opowiedzieć o niepokojącej sytuacji. Jeśli natrafi na nieodpowiednie treści, otrzyma podejrzaną wiadomość lub zostanie zaczepione przez nieznajomego, powinno wiedzieć, że może liczyć na pomoc dorosłych. Spokojna reakcja i rozmowa są ważniejsze niż obwinianie dziecka za to, co zobaczyło.
Kolejnym krokiem jest nauka sprawdzania informacji. Nie wszystko, co pojawia się w internecie, jest prawdziwe, a treści stworzone przez sztuczną inteligencję mogą być trudne do odróżnienia od materiałów przygotowanych przez człowieka. Dzieci powinny uczyć się zadawania pytań, weryfikowania źródeł i konsultowania wątpliwości z dorosłymi.
Rodzice powinni również kontrolować pobieranie gier i plików, zwracając uwagę na ich pochodzenie. Równie ważna jest nauka szacunku w sieci, kulturalnego języka i reagowania na hejt.
Skala wyzwań związanych z bezpieczeństwem najmłodszych w internecie jest duża. Przywołane w informacji prasowej badania Rzecznika Praw Dziecka z 2025 roku oraz raporty NASK wskazują, że ponad jedna trzecia dzieci korzystających z sieci trafia na treści, które je przerażają, niepokoją lub dezorientują. Z przekazanych danych wynika również, że tylko 15 proc. dzieci doświadczających zagrożenia online zgłasza się w takiej sytuacji do rodzica.
To pokazuje, że sama znajomość zasad bezpieczeństwa nie wystarczy. Dzieci muszą mieć pewność, że w trudnej sytuacji mogą zwrócić się do dorosłych i otrzymają wsparcie.
– Odpowiedzialne korzystanie z komputera i internetu stało się dziś codziennością dzieci i młodzieży, dlatego kompetencje cyfrowe są równie ważne jak tradycyjna edukacja. To jednak nie tylko zadanie najmłodszych. Kluczową rolę odgrywają także rodzice i pedagodzy, którzy powinni wspierać dzieci w budowaniu bezpiecznych i świadomych nawyków online – podkreśla nadkom. Anna Zackiewicz z Biura Prewencji Komendy Głównej Policji.k
Zapisy do programu nadal trwają. Zgłoszenia mogą dokonać nauczyciele przedszkoli i klas pierwszych szkół podstawowych za pośrednictwem strony www.akademiapuchatka.pl.
Po rejestracji nauczyciele otrzymują bezpłatne materiały edukacyjne opracowane przez metodyka i opiniowane przez odpowiednie wydziały Komendy Głównej Policji oraz Państwową Straż Pożarną. Po przeprowadzeniu zajęć uczniowie pierwszych klas przystępują do Ogólnopolskiego Testu Bezpieczeństwa.
Placówki, które zrealizują wszystkie elementy programu, otrzymają Certyfikat Akademii Bezpiecznego Puchatka oraz dyplomy dla uczniów. Nauczyciele otrzymają natomiast imienne zaświadczenia o ukończeniu programu.
Akademia Bezpiecznego Puchatka działa od blisko 20 lat. W 18 dotychczasowych edycjach uczestniczyło prawie 4 mln dzieci. Program organizuje Grupa Maspex wraz z marką Puchatek, we współpracy z jednostkami Komendy Głównej Policji i Państwową Strażą Pożarną. Objęty jest honorowym patronatem Komendanta Głównego Policji, Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz 12 kuratoriów oświaty.
Dzień Bezpiecznego Komputera przypomina, że o cyfrowe bezpieczeństwo trzeba dbać przez cały rok. Rozmowa, odpowiednia edukacja i zaufanie między dzieckiem a dorosłym mogą pomóc najmłodszym świadomie korzystać z technologii i lepiej radzić sobie z zagrożeniami w sieci.
Napisz komentarz
Komentarze