Od I wojny światowej do współczesności
Wystawa „Krechowiacy z Augustowa” zostanie otwarta 11 września w augustowskim oddziale Instytutu Pileckiego – Domu Pamięci Obławy Augustowskiej przy ul. 3 Maja 16.
Ekspozycja poświęcona jest historii 1 Pułku Ułanów Krechowieckich oraz jednostek, które przejęły jego tradycje. Opowieść rozpoczyna się w realiach I wojny światowej, a kończy na współczesnych żołnierzach wojsk pancernych i zmechanizowanych.
Jak podkreśla dr Łukasz Mieszkowski, wicedyrektor Instytutu Pileckiego ds. historii w przestrzeni publicznej, wystawa ma pokazać nie tylko popularny obraz „ułańskiej legendy”, ale również mniej znane elementy historii – rodzinne wspomnienia, pamiątki, tradycje i codzienne życie.
Augustów był ich domem
Szczególne miejsce w ekspozycji zajmuje Augustów. To właśnie tutaj od 1921 roku stacjonowali krechowiacy.
Koszary były dla żołnierzy nie tylko miejscem służby. To tutaj mieszkali, pracowali, uczyli się, uprawiali sport oraz uczestniczyli w życiu kulturalnym i towarzyskim miasta.
– Stacjonujący tu w okresie dwudziestolecia międzywojennego polscy żołnierze wpisali się na stałe w tradycję i obraz tego miejsca – mówi dr Łukasz Faszcza, historyk z augustowskiego oddziału Instytutu Pileckiego.
Pamiątką po tamtym okresie jest między innymi dzisiejsza dzielnica „Koszary”, gdzie zachowały się dawne obiekty związane z jednostką.
Oryginalne mundury, dokumenty i wojskowe pamiątki
Jedną z największych atrakcji wystawy są autentyczne pamiątki związane z „krechowiakami”. Zwiedzający zobaczą między innymi mundury – zarówno oryginalne, jak i repliki – wyposażenie wojskowe, fotografie oraz dokumenty.
Część eksponatów udało się pozyskać dzięki współpracy Instytutu Pileckiego z lokalnymi środowiskami oraz rodzinami osób związanych z historią pułku.
Wystawa nie ogranicza się jednak do prezentacji przedmiotów. Poszczególne sale tworzą kolejne rozdziały historii, pokazując losy żołnierzy, oficerów, dowódców i ich rodzin.
Konie, szable i rogatywki zamienili na czołgi
Historia krechowiaków pokazuje również, jak w XX wieku zmieniała się polska armia.
Po kampanii wrześniowej historia pułku nie dobiegła końca. Jednostkę odtworzono w ramach Armii Andersa. Po ewakuacji na Bliski Wschód żołnierze przeszli transformację – zamiast koni i szabel otrzymali czołgi i wyposażenie wojsk pancernych.
W 1944 roku wzięli udział w kampanii włoskiej jako żołnierze wojsk pancernych 2. Korpusu Polskiego.
W ten sposób historia 1 Pułku Ułanów Krechowieckich stała się częścią większej opowieści o przemianie polskiej wojskowości – od kawalerii konnej do formacji zmechanizowanych i pancernych.
Ułańska legenda to także część polskiej kultury
Ekspozycja przygląda się również temu, jak przez kolejne dekady zmieniał się sposób postrzegania ułanów.
Krechowiacy funkcjonują nie tylko w podręcznikach historii. Ich wizerunek obecny jest w literaturze, filmie, kulturze popularnej i rodzinnych wspomnieniach.
Na wystawie znalazły się więc także przedmioty pokazujące, jak kolejne pokolenia budowały obraz „ułańskiej legendy”. Wśród nich są między innymi plakaty filmowe oraz zabawki związane z tematyką wojskową.
Tradycja pułku żyje do dziś
„Krechowiacy z Augustowa” to również opowieść o ciągłości wojskowych tradycji.
Tradycje 1 Pułku Ułanów Krechowieckich przejęła 15 Giżycka Brygada Zmechanizowana. Szczególne miejsce zajmuje w niej batalion czołgów stacjonujący w Orzyszu.
Współcześni żołnierze nawiązują do barw i symboliki swoich poprzedników. Tym samym historia rozpoczęta ponad sto lat temu nadal jest obecna w polskich siłach zbrojnych.
Wernisaż i debata o bezpieczeństwie
Uroczyste otwarcie wystawy odbędzie się w piątek, 11 września 2026 roku.
O godz. 11:00 rozpocznie się debata „O bezpieczeństwie regionu i Polski. Historia oraz współczesność”. W spotkaniu udział wezmą historyk Jarosław Szlaszyński, płk Piotr Grygoruk – dowódca 1 Batalionu Czołgów z Orzysza oraz Andrzej Zarzecki – dyrektor Biura Bezpieczeństwa Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego.
O godz. 12:00 rozpocznie się wernisaż wystawy „Krechowiacy z Augustowa”. Zaplanowano również prezentację wyposażenia indywidualnego żołnierza.
Wstęp na wydarzenie jest wolny.
Wystawę będzie można oglądać od 11 września w godzinach pracy muzeum. Zwiedzanie ekspozycji czasowej odbywa się w cenie biletu na wystawę stałą.
Krechowiacy z Augustowa – najważniejsze informacje
📅 11 września 2026 r.
📍 Instytut Pileckiego – Dom Pamięci Obławy Augustowskiej, ul. 3 Maja 16, Augustów
🎟️ Wstęp na otwarcie: wolny
🕚 11:00 – debata „O bezpieczeństwie regionu i Polski. Historia oraz współczesność”
🕛 12:00 – wernisaż wystawy i prezentacja wyposażenia indywidualnego żołnierza
Organizatorem wystawy jest Instytut Pileckiego. Partnerami są Dowództwo 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej, Parafia pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Augustowie oraz Towarzystwo Krzewienia Edukacji Historycznej im. 1 Pułku Ułanów Krechowieckich.
Napisz komentarz
Komentarze