Krajowy System e-Faktur wystartował 1 lutego 2026 roku, a już dzień później przedsiębiorcy masowo zgłaszają problemy z logowaniem. Ministerstwa zapewniają, że system działa bez zakłóceń, ale przedsiębiorcy widzą coś zupełnie innego na swoich ekranach: "Osiągnąłeś limit zapytań". Czy największa rewolucja w polskiej księgowości od lat zaczyna się od awarii?
Start KSeF - sukces czy porażka?
W niedzielę 1 lutego o północy, zgodnie z zapowiedziami, Ministerstwo Finansów uruchomiło Krajowy System e-Faktur. Minister finansów Andrzej Domański pisał na platformie X o sukcesie, sprawnym starcie i braku zakłóceń. W pierwszych 12 godzinach działania system przyjął 50 tysięcy faktur, a do poniedziałkowego poranka liczba ta wzrosła do imponujących 720 tysięcy. Uwierzytelniło się w nim prawie 2 miliony użytkowników.
Wszystko wyglądało idealnie - na papierze. Rzeczywistość okazała się jednak brutalna. Już w poniedziałek rano, gdy przedsiębiorcy zasiedli do swoich komputerów, by rozpocząć pracę w nowym systemie, zaczęły się prawdziwe problemy.
Profil Zaufany padł - przedsiębiorcy bez dostępu
Około godziny 10:00 w poniedziałek 2 lutego zaczęły napływać pierwsze sygnały o problemach. Przedsiębiorcy próbujący zalogować się do KSeF poprzez Profil Zaufany - podstawową metodę uwierzytelniania dla większości małych i średnich firm - natrafiali na komunikat: "Osiągnąłeś limit zapytań". Próby ponownego logowania kończyły się niepowodzeniem. System po prostu przestał działać.
Ironia sytuacji była wręcz absurdalna. O tej samej godzinie 10:00, gdy tysiące przedsiębiorców nie mogło się zalogować, wiceminister finansów Marcin Łoboda, szef Krajowej Administracji Skarbowej, zapewniał na konferencji prasowej: "System działa stabilnie i zgodnie z przyjętymi przez ministerstwo założeniami. Nie odnotowaliśmy żadnych incydentów".
Problem okazał się na tyle poważny, że około godziny 13:00 Ministerstwo Cyfryzacji musiało oficjalnie przyznać się do awarii. "W związku z bardzo dużym zainteresowaniem logowaniem do systemu KSeF 2.0, mogą występować czasowe utrudnienia w logowaniu do Profilu Zaufanego" - brzmiał oficjalny komunikat. Użytkownicy korzystający z innych państwowych usług również zostali dotknięci problemem - Profil Zaufany przestał działać we wszystkich serwisach.
Przedsiębiorcy wściekli - komentarze nie pozostawiają złudzeń
Reakcje przedsiębiorców na pierwszą awarię były bezlitosne. "A przepraszam, od kiedy jest obowiązek posiadania innej metody logowania niż profil zaufany? Trzeba było od razu dać znać, że przedsiębiorcy mają kupić płatny podpis kwalifikowany albo pieczęć" - pisał jeden z użytkowników pod komunikatem ministerstwa.
"Niedopracowane i nie przetestowane systemy, a teraz my przedsiębiorcy musimy tracić czas i pieniądze" - dodawał kolejny. "Wydane dziesiątki tysięcy, dziesiątki godzin szkoleń i co? Też nie mogę się zalogować. Cieszę się? Mam tego dosyć" - frustrację wyrażał inny przedsiębiorca.
Szczególnie zirytowani byli ci, którzy zainwestowali znaczne środki w przygotowania do KSeF. "Miliardy Szanowna Pani, grube miliardy" - poprawiał inny komentujący, gdy ktoś wspomniał o "dziesiątkach tysięcy" wydanych na wdrożenie systemu.
Osiem razy więcej ruchu - infrastruktura nie wytrzymała
Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski próbował tłumaczyć sytuację na popołudniowej konferencji prasowej. Przyznał, że Ministerstwo Finansów odnotowało ponad ośmiokrotnie większe zainteresowanie systemem niż zwykle. "Infrastruktura dostaje zadyszki. To jest naturalne. Jakikolwiek system, jeżeli ma osiem razy większy ruch niż zwykle, to ma problemy" - stwierdził.
Problem w tym, że KSeF nie jest "jakimkolwiek systemem". To kluczowa infrastruktura, od której zależy funkcjonowanie polskiej gospodarki. Awaria systemu fakturowania oznacza dla wielu firm niemożność wystawienia faktury, a co za tym idzie - brak możliwości otrzymania zapłaty za swoje usługi. To może prowadzić do zablokowania płynności finansowej całych przedsiębiorstw.
Ministerstwo Finansów próbowało bagatelizować problem. "Zgodnie z informacją Ministerstwa Cyfryzacji nastąpiło tymczasowe spowolnienie działania Profilu Zaufanego. Potwierdzamy, że KSeF działa bez zakłóceń" - brzmiał komunikat MF. Resort przypomniał też, że dostępne są alternatywne metody logowania: podpis kwalifikowany i pieczęć elektroniczna.
Dla małych przedsiębiorców to jednak żadna pociecha. Podpis kwalifikowany to dodatkowy koszt - często kilkaset złotych rocznie. A przecież większość małych firm liczyła właśnie na darmowy Profil Zaufany jako podstawową metodę dostępu do systemu.
Problemy były przewidywalne - ostrzeżenia ignorowane
Awaria pierwszego dnia roboczego nie powinna nikogo dziwić. Przed startem KSeF ostrzeżenia płynęły z wielu stron. Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie wskazała aż 13 kluczowych wątpliwości dotyczących gotowości systemu. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców w grudniu apelował o przełożenie terminu ze względu na zastrzeżenia "natury technicznej, organizacyjnej i prawnej".
Badania pokazywały, że przedsiębiorcy nie są gotowi. Aż 79 procent nie znało prawidłowego terminu wejścia w życie obowiązku odbioru faktur w KSeF. Tylko 13 procent firm wdrożyło już rozwiązania umożliwiające integrację z systemem, a 18 procent deklarowało, że w ogóle nie planuje wdrożenia. Większość - 58 procent - popierała odroczenie terminu.
Dostawcy systemów ERP i rozwiązań IT zgłaszali od miesięcy znaczące problemy oraz lawinowo rosnące koszty dostosowania oprogramowania. Wskazywali na wysokie ryzyko opóźnień, niestabilności wdrażanych rozwiązań oraz bariery finansowe. Ministerstwo jednak było nieugięte - termin 1 lutego pozostał niezmieniony.
Ryzyko paraliżu gospodarczego
Eksperci od miesięcy ostrzegali przed najgorszym scenariuszem: paraliżem obrotu gospodarczego. Obowiązek korzystania z jednego, scentralizowanego systemu administracji publicznej powoduje, że każda awaria lub spowolnienie KSeF może prowadzić do wstrzymania sprzedaży, opóźnień w wystawianiu i odbiorze faktur oraz zaburzeń płynności finansowej przedsiębiorstw.
Hanna Mojsiuk, prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie, mówiła wprost: "Trudno nie odnieść wrażenia, że apele przedsiębiorców nie trafiają na podatny grunt. Krajowa Administracja Skarbowa i Ministerstwo Finansów wbrew głosowi przedsiębiorców i ekspertów prą do wdrożenia KSeF. Czy system jest gotowy? Czy system jest bezpieczny? Czy przedsiębiorcy są gotowi? Nasze doświadczenie i obserwacje są jednoznaczne".
I rzeczywiście - nie było trzeba długo czekać na potwierdzenie tych obaw. Wystarczył pierwszy dzień roboczy.
Koszty, których nikt nie chciał ponieść
Dla przedsiębiorców KSeF to nie tylko kwestia technicznych problemów z logowaniem. To przede wszystkim realne koszty, które muszą ponieść. Aktualizacja systemów księgowych, zakup nowych licencji, szkolenia pracowników, czasem zakup podpisów kwalifikowanych - to wszystko generuje wydatki, które szczególnie mocno uderzają w mikro, małe i średnie firmy.
Według badań, dla 25 procent przedsiębiorców przygotowania do KSeF były największym wyzwaniem ostatnich miesięcy - większym niż podwyżki składki zdrowotnej czy wzrosty składek ZUS. A to dopiero początek - prawdziwe wyzwania czekają na firmy od 1 kwietnia, gdy system obejmie wszystkich pozostałych przedsiębiorców.
Największe obawy przedsiębiorców dotyczą pomyłek i ich konsekwencji - wskazało na nie 24 procent badanych. Na drugim miejscu jest bezpieczeństwo danych - 22 procent. Dopiero później niepewność harmonogramu i wymogów oraz ryzyko przerw i awarii systemu. Ironicznie, to ostatnie obawy sprawdziły się już pierwszego dnia roboczego.
2026 - rok bez kar, czyli przyznanie się do nieprzygotowania?
Ministerstwo Finansów zapewnia, że 2026 rok to "rok edukacji". Za problemy z wystawieniem e-faktury nie będą wyciągane żadne konsekwencje. Kary za pominięcie systemu mają zostać wprowadzone dopiero od 1 stycznia 2027 roku - i to dotkliwe. Do 100 procent kwoty podatku VAT z faktury wystawionej poza systemem lub do 18,7 procent kwoty brutto dla faktur bez VAT.
Czy "rok bez kar" to nie jest jednak przyznanie się do tego, że system nie jest gotowy? Że wdrażając go na siłę, ministerstwo wie, iż będzie generował problemy? Że przedsiębiorcy rzeczywiście nie są przygotowani, bo przecież nikt nie może ich karać za nieprzygotowanie do czegoś, co samo w sobie nie jest gotowe?
Co dalej?
Po kilku godzinach awarii Profil Zaufany wrócił do działania. Ministerstwo Cyfryzacji poinformowało wieczorem, że "niedogodności minęły". Ministerstwo Finansów zapewniło, że "system działał bez zakłóceń", a fakt awarii Profilu Zaufanego "nie wpłynął na liczbę faktur wpływających do systemu".
Dla przedsiębiorców to jednak słaba pociecha. Skoro już pierwszy dzień roboczy przyniósł poważną awarię podstawowej metody logowania, co będzie działo się w kwietniu, gdy do systemu dołączy reszta firm? Gdy zamiast 4,2 tysiąca największych przedsiębiorców korzystać będą musieli wszyscy?
Wiceminister cyfryzacji mówił o "zadyszce infrastruktury" przy ośmiokrotnie większym ruchu. Problem w tym, że od kwietnia ruch będzie jeszcze większy. Czy system wytrzyma? Czy przedsiębiorcy znów będą tracić czas i pieniądze na kolejne awarie?
Pytania te pozostają bez odpowiedzi. Jedno jest pewne - rewolucja w polskiej księgowości zaczęła się od awarii. I nie wróży to dobrze dalszym etapom wdrażania systemu.
Obowiązkowe terminy wdrożenia KSeF:
• 1 lutego 2026 - duże firmy (obroty powyżej 200 mln zł w 2024 roku) - już działa
- 1 kwietnia 2026 - wszyscy pozostali przedsiębiorcy
- 1 stycznia 2027 - najmniejsze firmy (sprzedaż do 10 tys. zł miesięcznie)
Czas pokaże, czy system będzie w stanie udźwignąć ciężar obsługi milionów faktur wystawianych przez wszystkie polskie firmy. Na razie jednak początek nie napawa optymizmem.
Napisz komentarz
Komentarze