– Zależało nam, aby zmiany odpowiadały realnym potrzebom naszego województwa – zaznaczył marszałek podczas konferencji 18 lutego.
Ponad 173 mln euro na nowe priorytety
Najważniejszą zmianą jest przesunięcie 13,37 proc. budżetu programu – czyli prawie 174 mln euro – na działania związane z bezpieczeństwem i odpornością regionu. To więcej niż wymagane przez Unię Europejską minimum 10 proc. środków.
Z tej kwoty ponad 154 mln euro pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, a ponad 19,5 mln euro z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
W programie pojawi się sześć nowych priorytetów (XIII–XVIII), obejmujących m.in. rozwój przemysłu obronnego, nowoczesne technologie – w tym technologie wodorowe – bezpieczeństwo wodne, infrastrukturę podwójnego zastosowania, ochronę ludności oraz szkolenia z zakresu reagowania kryzysowego.
Korzystniejsze warunki finansowania
Zmiany w programie to także konkretne ułatwienia dla beneficjentów. Projekty będzie można rozliczać do końca 2030 roku, czyli o rok dłużej niż pierwotnie zakładano. Nowe działania otrzymają 20 proc. swojego budżetu w formie zaliczki, co umożliwi szybsze rozpoczęcie inwestycji.
Dodatkowo region otrzyma 9,5 proc. budżetu programu w formie dodatkowej zaliczki. Zwiększony zostanie także maksymalny poziom dofinansowania projektów – z 85 do 95 proc. kosztów kwalifikowalnych. Oznacza to mniejszy wkład własny samorządów, firm i instytucji oraz większą dostępność środków unijnych.
Jak przypomniał marszałek, działania te są efektem aktywnej współpracy regionów wschodniej części UE oraz rozmów prowadzonych m.in. z wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej, komisarzem ds. spójności i reform Raffaele Fitto.
Największe środki na obronność i gotowość cywilną
Największy nowy obszar wsparcia – ponad 94 mln euro – zostanie przeznaczony na obronność i gotowość cywilną. W ramach tego priorytetu planowana jest budowa i modernizacja schronów, rozwój systemów ewakuacji, wsparcie szpitali i ratownictwa, wzmocnienie infrastruktury energetycznej oraz modernizacja jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych.
Środki trafią również na rozwój infrastruktury lotniskowej w Białymstoku i Suwałkach – nie poprzez wydłużanie pasów startowych, lecz modernizację systemów nawigacyjnych, dróg kołowania i zaplecza technicznego.
Wsparcie dla przemysłu, wodoru i gospodarki wodnej
34 mln euro przeznaczono na rozwój przemysłu i nowych technologii. Wsparcie otrzymają przedsiębiorstwa działające w obszarze obronności, badań i rozwoju oraz cyberbezpieczeństwa. Powstaną również centra badawczo-rozwojowe przy uczelniach i instytucjach otoczenia biznesu.
11,5 mln euro trafi na gospodarkę wodną – modernizację sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, ograniczenie strat wody oraz zabezpieczenie infrastruktury na wypadek sytuacji kryzysowych.
Z kolei 14,1 mln euro w ramach projektu STEP zostanie przeznaczone na inwestycje w produkcję wodoru z odnawialnych źródeł energii, magazynowanie energii oraz systemy dystrybucji o podwójnym zastosowaniu. Realizacją tego obszaru zajmie się Suwalska Specjalna Strefa Ekonomiczna.
Edukacja i kompetencje przyszłości
Na szkolenia i edukację przeznaczono ponad 19,5 mln euro. Środki zostaną wykorzystane na szkolenia z zakresu reagowania kryzysowego, pierwszej pomocy i ewakuacji, a także na rozwój kompetencji cyfrowych i edukację w obszarze zarządzania ryzykiem – szczególnie w szkołach ogólnych i zawodowych.
Program nabiera tempa
Marszałek poinformował również o stanie realizacji FEdP. Na 31 stycznia 2026 r. podpisano umowy obejmujące 45 proc. budżetu programu, rozliczono niemal 14 proc. środków, a do Komisji Europejskiej wysłano wnioski o płatność na blisko 187 mln euro, przekraczając plan zakładany na 2025 rok.
Proponowane zmiany zostaną teraz przekazane do Komisji Europejskiej. Po ich zatwierdzeniu Zarząd Województwa przyjmie stosowną uchwałę. Nowelizacja ma sprawić, że program będzie jeszcze lepiej odpowiadał na wyzwania związane z bezpieczeństwem mieszkańców, odpornością infrastruktury oraz rozwojem nowoczesnych technologii w regionie.
Napisz komentarz
Komentarze